Decentralizacija se na Kosovu uglavnom shvata kao
ustupak Srbima i zahtjevima iz Beograda.
Pogrešan utisak! Treba ustvari pogledati malo oko sebe.
Ako Slovenija sa približno istim brojem stanovnika kao
Kosovo ima, kako kažu, 200 opština, ako ih Makedonija
ima 80-ak, otkuda Kosovu samo 31 opština?
Prednosti približavanja lokalne administracije i svega
onoga što se tiče životne svakodnevnice su u Europi već
davno otkrivene. Ono što neki tumače kao ustupak Srbima
može postati ustupak svim građanima Kosova.
Zapravo za svaku, pa i za bošnjačku zajednicu, reforma
lokalne vlasti trebalo bi da bude pun pogodak!
Teritorijalno Bošnjaci su locirani po cijelom Kosovu.
Ali više lokalne vlasti, više opština ili pod-opština u
sredinama sa njihovom većom koncentracijom, znači lakše
uslove za život.
Nije cilj da se odjele od svojih susjeda. I drugih
opština. Naprotiv, to treba da znači zbližavanje, jer bi
se očekivalo da je zajednički cilj svih da na Kosovu
bude bolje.
Negativan utisak o decentralizaciji uslovljen je
iskustvom iz neposredne prošlosti.
Srbi su prije 15-ak godina htjeli decentralizacijom po
etničkom receptu stvoriti svoj etnički centar u Kosovu
Polju. Prvi korak je bio jaka veza sa Beogradom koja je
podrazumijevala da se "odmetnu" od tadašnjih vlasti u
Prištini. Čudna neka "decentralizacija". Rezultat poznat.
Danas skoro da nema Srba u Kosovu Polju.
Stvorili su Miloševića i nestali sa Kosova zajedno s
njegovom vlašću!
Upravo ovih dana oživljava u Haagu sjećanje na tadašnju
srpsku "decentralizaciju".
Miloševićev svjedok Mitar Balević koji je predsjedavao
prvom srpskim "horor" skupu u Kosovu Polju pokušava
braniti Miloševića i njegovu, na tragičan način, propalu
politiku.
Mitar Balević je predsjedavao 24. aprila 1987. godine
sastanku "narodnih deputata" u Kosovu Polju, zajapurenih
i lažljivih naciona-lista, koji su te noći razvili svoje
ratne zastave i nisu stali, (preko leševa su gazili u
Bosni i Hercegovini, Hrvatskoj, na Kosovu...), do svog
poraza.
Haško suđenje je prilika da mračna Miloševićeva vremena
vide ponovo, prije svih drugih kosovski Srbi, iz
današnje perspektive. Kako bi izvukli pouke.
Umjesto toga ovdašnji srpski predstavnici kažu da
decentralizacija bez Beograda ne može biti funkcionalna!
Beogradska "decentra-lizacija" kojom se djele Srbi od
svojih susjeda Albanaca i traži etnički čista fabrika u
selu Batuse, sve do etnički čiste Srebrenice i Kosova,
ako je moguće. Nije.
I zato te ideje o funkcionalosti beogradske etnički
čiste "decentralizacije" više nemaju prođu. Ili nemaju
više veze sa Kosovom. Bošnjački predstavnici prihvataju
reformu lokalne vlasti po europskim standardima. I onima
za koje se kaže da su standardi za Kosovo. Otuda su
dobre reakcije kada je o decentralizaciji riječ među
Bošnjacima. Posebno prema pilot-projektima Rečane i
Mamuša u prizrenskoj opštini. Jer Prizren bi baš kao i
Priština morao biti grad sa više opština. Onih u kojima
su većinski Albanci, ali i Bošnjaci, Turci...
U okviru pilot-projekta opština Rečane u Župi biće
većinsko bošnjačko stanovništvo, ali će biti i Albanaca,
Srba... To znači multietnička opština. Očekuje se
decentralizacija i u drugim sredinama gdje žive Bošnjaci
kao i širom Kosova bez obzira na etničku pripadnost
stanovništva. Jer jasno je, primjera radi, da Priština
sa možda 500-600.000 stanovnika ne može ostati jedna
opština već grad sa više opština. Ova vrsta usitnjavanja
može svima, pa i Bošnjacima, donijeti samo koristi.
Međutim, jedna druga vrsta onog političkog, stranačkog
usitnjavanja sigurno ne može.
Najmanje Bošnjacima među kojima su takve tendencije i
dalje prisutne. Radi se o pojedincima sa liderskim
ambicijama. Hoće svoju sopstvenu partiju. Po svaku
cijenu.
Kosovski Bošnjaci su mala zajednica, uključujući i
goranski dio, i zato je pitanje zajedničkog političkog
djelovanja pitanje "biti ili ne biti".
To su shvatili u Koaliciji Vakat u koju su se okupila
tri politička subjekta. Oni su najavili još čvršće forme
međusobnog povezivanja i zajedničkog djelovanja. S druge
strane, konfliktni pojedinci koji dijele bošnjačku
zajednicu i dalje nastoje sebe i druge ubjediti kako su
neposlušni novinari, koji ne dozvoljavaju da ih oni
kontrolišu, "krivci" za njihov neuspjeh. Pri tome i
nakon kazni koje su dobili od OSCE-a nikako ne mogu
shvatiti da oni ne mogu naređivati novinarima niti
voditi uređivačku politiku.
Mogu pozvati novinare i dati im mogućnost da izvjeste o
onome što žele da zna javnost ili novinari mogu sami
istražiti ono što ih interesuje. Ali ako oni zatvore
informativne izvore ili su neaktivni ili odbijaju
saradnju sa medijima, ne mogu se ljutiti što ih nema u
njima. Ipak, čak četiri politička subjekta i to SDA čiji
je lider Numan Balić, BSDAK koji predvodi Hilmo Kandić,
GIG čiji je čelnik Rustem Ibiši i PDI Mehmeda Mete su
uputili zajedničko pismo Generalnom direktoru RTK u
kojem traže da se preduzmu mjere protiv redakcije na
bosanskome jeziku. Bez argumenata, bez poziva da o
nečemu izvjeste.
Jednostavno, ne sviđaju im se! Njihov problem!
Postoje u RTK redakcije na albanskome, turskom, srpskom,
romskom jeziku, ali ni jedna nije doživjela da
političari javno i otvoreno traže da vode uređivačku i
kadrovsku politiku u RTK! Samo se to njima može desiti.
Po međunarodnoj deklaraciji posao novinara je da
prikupljaju, prenose, šire i komentarišu vijesti i
informacije i opisuju događaje. Poštujući važeće zakone,
novinari će u onome što se tiče njihove profesije
priznavati samo sud svojih kolega, isključujući svako
miješanje vlasti ili bilo koga drugog.
U nacrtu zakona o medijima koji je upravo usvojila
Skupština Kosova se kaže da je nezavisna Komisija za
medije tijelo nezavisno od bilo kojih političkih uticaja,
bilo kakve vrste, za preuzimanje svoje odgovornosti i
funkcije utvrđene u Zakonu.
Trebalo bi nešto od toga da znaju pomenuti bošnjački
čelnici. Da se više ne sramote i ne dolaze u RTK sa
zahtjevima za preduzimanje mjera protiv novinara, čime
pokazuju da su izgubili orijentaciju u vremenu i
prostoru. I zato nisu dobili glasove. I dobijaće ih sve
manje i manje. |
